Antykoncepcja u królików

Owariohisterektomię (usunięcie jajników, jajowodów i macicy) u samic wykonuje się po osiągnięciu dojrzałości płciowej, czyli około 5 miesiąca życia.

Zabieg zalecany jest ze względu na:

·  zmniejszenie ryzyka wystąpienia zapalenia macicy (bardzo częste u nierodzących regularnie samic powyżej drugiego roku życia),

·     nowotworów narządów płciowych i gruczołu mlekowego,

·     ciąż urojonych,

·     poza tym przeciwdziała niechcianej ciąży i łagodzi agresję terytorialną.

Samce kastruje się (usunięcie jąder i nasieniowodów) po ukończeniu 3 miesięcy. Zabieg przeprowadza się głównie ze względów behawioralnych:

·  w celu wyeliminowania takich zachowań jak: znaczenie terenu moczem, gryzienia, zachowań seksualnych wobec właścicieli, walk samców.

 

Informacje i zalecenia przed zabiegami:

· u młodych zwierząt zalecane jest wykonanie minimum badania morfologii krwi,

· w przypadku zwierząt starszych zalecane jest pełne badanie krwi,

·   nie stosujemy głodówki przedoperacyjnej,

·   operacja wykonywana jest w narkozie ogólnej

w przypadku zwierząt zdrowych, z prawidłowymi wynikami krwi, są to zabiegi bezpieczne

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Profilaktyka królików

Szczepienia przeciwko myksomatozie i pomorowi króliczemu:

-         myksomatoza: śmiertelna choroba przenoszona przez komary i pchły, której objawami są m. in. galaretowaty obrzęk głowy, powiek, zewnętrznych narządów płciowych, okolic uszu, oczu, nosa i kończyn, gorączka, trudności w oddychaniu.

-         pomór króliczy: śmiertelna choroba, do zachorowań dochodzi przez kontakt bezpośredni z chorym królikiem, jego odchodami i wydzielinami lub kontakt pośredni, np. ze ściółką, pokarmem i wodą, wirus przenoszony jest też przez inne zwierzęta. Objawy (m.in. pienisty lub krwisty wyciek z nosa, duszność, nieskoordynowane ruchy_, porażenie kończyn) są nagłe i ostre.

Większość przypadków kończy się śmiercią przed rozpoczęciem leczenia.

Pierwsze szczepienie przeciwko obu chorobom wykonujemy po osiągnięciu przez królika masy ciała ponad 500 g (około 3 m-ce), kolejne raz do roku, ewentualnie co 6 - 9 m-cy, w zależności od użytej szczepionki.

Pasożyty wewnętrzne:

·         Encephalitozoon cuniculi: pasty podawane przez 9 dni doustnie co 6 m-cy

·         na podstawie wyniku badania kału preparaty w iniekcji lub płynie  

Pasożyty zewnętrzne:

·       Pchły: preparat spot on aplikowany co 1 miesiąc lub proszek sypany na skórę co tydzień

·         Świerzbowiec uszny: preparat spot on aplikowany 2-krotnie na skórę co miesiąc lub preparat w iniekcji podawany kilkakrotnie w odstępach tygodniowych

·   Łupież wędrujący: preparat w iniekcji podawany kilkakrotnie w odstępach tygodniowych

Profilaktyczne wizyty, badanie krwi (morfologia i biochemia), rtg zębów i usg jamy brzusznej

Nawet jeśli wydaje nam się, że naszemu pupilowi nic nie dolega, zalecane są wizyty kontrolne minimum raz na pół roku (np. przy okazji odrobaczania), aby lekarz mógł zbadać i ocenić stan zdrowia królika. Warto też okresowo wykonywać badania krwi,  aby móc w porę wychwycić schorzenia, które mogą jeszcze nie dawać objawów klinicznych. U zwierząt powyżej roku zaleca się wykonanie pełnego badania stomatologicznego z rtg czaszki, a u zwierząt powyżej trzeciego roku życia badania usg jamy brzusznej.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Żywienie królików

Wskazane jest podawanie pokarmu niskokalorycznego i wysokowłóknistego, przewód pokarmowy królika musi być stale wypełniony. Dieta uboga w błonnik może powodować zaburzenia perystaltyki, zmiany flory bakteryjnej i pH przewodu pokarmowego, niedrożność spowodowaną spożyciem sierści oraz nadmierny wzrost zębów.

Króliki zjadają swoje odchody (cekotrofy – kał nocny), które zawierają witaminy, aminokwasy, lotne kwasy tłuszczowe i mikroorganizmy.

  

Elementy diety:

1. Siano: zawiera duże ilości włókna, zwierzęta powinny mieć do niego stały dostęp, najlepiej, aby było w paśniku lub podwieszanej kuli 2. Warzywa: seler naciowy, marchew (korzeń i liście), pietruszka (korzeń i liście), papryka, rzodkiewka (korzeń i liście), rzodkiew, buraki (korzeń i liście), cukinia, brokuły (głównie liście i łodygi), cykoria, rukola, endywia, eskarola, sałata rzymska, kabaczek, dynia, pasternak, szparagi, słodki groszek ogrodowy (strąki), karczoch, koper włoski 3. Zioła i rośliny łąkowe: mniszek lekarski, koniczyna, bazylia, babka lancetowata i szerokolistna, chaber bławatek, melisa, pokrzywa, oregano, koper, szałwia, rozmaryn, tymianek, kolendra, ogórecznik, tymotka, rumianek 4. Kwiaty: nagietek, stokrotka, róża, chaber bławatek, malwa, mniszek lekarski
5. Granulat: składa się ze zmielonych i sprasowanych części roślin, zaletą granulatu w stosunku do karmy typu musli jest to, że królik nie może wybierać smakołyków i otrzymuje pełnowartościowy pokarm. Granulat powinien zawierać 20­ - 25% włókna, 13 - 15% białka, < 2% tłuszczy 6. Owoce: podajemy w ograniczonych ilościach, ponieważ zawierają dużo cukrów

Należy unikać:

kolb, dropsów, wapienek, „ludzkiego jedzenia” (np. chleb, ciastka, czekolada, mięso, cola, kawa, mleko i przetwory mleczne, czyli jogurty, serki), kapusty, sałaty lodowej, cebuli, pora, szczypioru, czosnku, ziemniaków, fasoli, soczewicy, soi, skórki owoców cytrusowych, rabarbaru, mieszanek zbóż, pestek i orzechów

Ilość i rodzaj podawanej karmy zależy od wieku królika.

Dla zwierząt od 8 tygodni do 6 - 8 miesięcy wskazany jest nieograniczony dostęp do siana, granulatu i wody.

Po skończeniu 3 miesięcy do diety wprowadzamy stopniowo świeży pokarm (warzywa i zieleninę).

W przypadku dorosłego królika granulat powinien zostać ograniczony do 2 łyżek stołowych na dzień, ilość warzyw powinna za to zostać zwiększona do 1,5 - ­ 2 szklanek na dobę.

Nową karmę i świeży pokarm zawsze wprowadzamy stopniowo.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Popularne rasy królików

Rasy królików różnią się od siebie barwą i długością sierści, proporcją uszu i kończyn, masą ciała (najmniejsze nie przekraczają 1 kg, największe, olbrzym belgijski, ważą ponad 12 kg). Większość sprzedawanych królików to mieszańce niżej wymienionych ras.

Rasy duże (4,5 - 13 kg)
                -         Francuski baran (duże, zwisające uszy, wiele odmian barwnych)

-         Belgijski olbrzym (długie, stojące uszy, różne odmiany barwne)

-     Olbrzym srokacz (stosunkowo krótkie, stojące uszy, umaszczenie biało-czarne lub biało-niebieskie, wokół oczu obwódki przypominające okulary, na policzkach i po bokach równo rozmieszczone plamy)

Rasy średnie i małe (1,5 kg - 6 kg)

-         Nowozelandzki biały (białe umaszczenie, czerwone oczy)

-         Nowozelandzki czerwony (czerwono-złociste umaszczenie)

-         Rex (długie, sterczące uszy, krótkie, miękkie i jedwabiste futro)

-         Castorex (mieszanka rexa z innymi królikami gładkowłosymi, futro krótkie i miękkie)

-       Kalifornijski (śnieżnobiałe futro z ciemnymi uszami, tylnymi kończynami i okolicą nosa, czerwone oczy)

-         Wiedeński niebieski (umaszczenie niebieskie, niebiesko-szare oczy)

-         Podpalany (umaszczenie ciemne z pomarańczowym podpalaniem)

-         Holenderski (umaszczenie białe na pyszczku, podbródku, przedniej części tułowia i łapkach, reszta ciała umaszczenie ciemne)

-         Termondzki biały (umaszczenie białe, czerwone oczy)

Rasy miniaturowe (0,7 kg - 1,5 kg)

-         Baran miniaturowy (opadnięte uszy)

                

               

              -     Lew (dłuższa sierść w okolicy karku, tułów gładkowłosy, wrażenie lwiej grzywy)

-         Angora (długa sierść wymagająca szczególnej pielęgnacji)

-         Karzełek Teddy (budowa ciała krótka i zwarta, długa sierść)

-         Hermelin (gęste futro, niewidoczna szyja, głowa mała i szeroka)

-         Rex miniatura (miękkie i jedwabiste futro)

 lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

 

Klatka i wyposażenie

niezbędne dla królika

Klatka dla jednego osobnika powinna mieć minimalne wymiary 1m x 0,8m x 0,5m, oczywiście nie ma za dużej klatki, im większa tym lepsza. Klatki nie stawiamy w przeciągu ani w miejscu mocno nasłonecznionym.

Podłoże:

·         drewniany pelet (pochłania wilgoć),

·       drybed/ vetbed (rodzaj miękkiego “dywanika”, wykonanego ze specjalnego materiału, który przepuszcza mocz,  pozostawiając suchy wierzch, można go prać w pralce)

·         nie jest zalecane stosowanie jako podłoża:

1.      trocin (mogą powodować alergie i problemy z układem oddechowym),

2.   żwirku zbrylającego (po zjedzeniu może powodować problemy z układem pokarmowym lub zatrucie),

3.      siana (możliwość spożywania siana zanieczyszczonego odchodami)

Klatkę czyścimy min 1-2 razy w tygodniu.

Wyposażenie klatki:

·         miseczka (najlepiej metalowa lub porcelanowa),

·         poidełko (większość korzysta z poidełek kulkowych – najbardziej praktyczne),

·         paśnik na siano,

·         kuweta: stawiamy w miejscu, gdzie najczęściej królik zostawia mocz i kał. Bobki pozostawione w innych miejscach należy przełożyć do kuwety. Ważna jest systematyczność. Kuwetę najlepiej czyścić codziennie.

·         domek, gdzie zwierzę będzie mogło się schronić, np. przed nami J

Wybieg:

Królikowi musimy zapewnić aktywność fizyczną przez minimum 4 godziny dziennie, ponieważ zbyt mało ruchu skutkuje otyłością, problemami ze stawami, kręgosłupem i układem pokarmowym.

Niezbędne jest również zabezpieczenie kabli elektrycznych przed pogryzieniem oraz uniemożliwienie zjedzenia przez królika niewłaściwych rzeczy, np. leki, rośliny trujące, dywany. 

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Podstawowe informacje o króliku

Królik domowy pochodzi od dzikiego królika europejskiego. Jest typowym gniazdownikiem, czyli młode rodzą się ślepe, bezwłose i nie mają zdolności termoregulacji. W wieku 9-10 dni otwierają oczy, a w trzecim tygodniu życia po raz pierwszy opuszczają gniazdo i zaczynają pobierać karmę. Młode króliki stają się samodzielne mniej więcej w 5-8 tygodniu życia i wtedy mogą być oddzielone od matki.

Dane fizjologiczne:

-         Średnia długość życia : 7 lat (6-13)

-         Wiek dojrzałości płciowej: 4-8 miesięcy

-         Zalecany wiek kastracji samców: >3 miesięcy

-         Zalecany wiek owariohisterektomii samic: > 5 miesięcy

Zakup królika

Kupno każdego zwierzęcia powinno być przemyślane. Przeznaczone do sprzedaży powinny być króliki w wieku ok. 8 tygodni. W sklepach zoologicznych można nabyć czasem zwierzęta młodsze (nawet czterotygodniowe), jednak zakup takiego królika nie jest polecany ze względu na niewykształcony w pełni układ pokarmowy i system odpornościowy oraz większą możliwość zachorowań.

Oswajanie

Po zakupie królikowi należy zapewnić spokój. Pozwólmy mu siedzieć w klatce i przyzwyczajać się do niej, do otoczenia i właściciela. Nie róbmy nic na siłę i zbyt szybko, aby nie zrazić do siebie zwierzaka. Możemy podawać mu do klatki smakołyki (przeznaczone dla młodych królików, np. niewielkie ilości suszonych ziół). Po pewnym czasie próbujemy go głaskać i, gdy już pozwala na głaskanie, możemy zacząć wypuszczać go na zewnątrz klatki. 

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC