Żywienie szczurów cz. II

W przypadku  żywienia zwierząt geriatrycznych, w czasie rekonwalescencji albo bardzo młodych można pozwolić sobie na częstsze podawanie produktów wysokoenergetycznych i łatwo dostępnych, takich jak kaszka sinlac, kleik ryżowy, gotowany bez soli makaron, ryż, deserki, dania dla niemowląt. Zdecydowanie unikamy karm wysoce przetworzonych, zawierających silnie barwione chrupki z niejasnym składem, kolb, dropsów, wapienek, solanek. Absolutnie nie podajemy zwierzętom produktów z naszego stołu, tłustych, przyprawionych, ani serów. Gdy nasze stado karmione jest zbilansowaną karmą podstawową nie ma potrzeby dodatkowo włączania produktów odzwierzęcych do diety. Warto zadbać o zdrowe żywienie, ruch i prawidłową wagę naszych zwierząt, aby mogły cieszyć się życiem w pełnym zdrowiu. W warunkach domowych warto prowadzić dziennik wagi naszych zwierząt, na wadze kuchennej regularnie sprawdzać masę ich ciała i na bieżąco ją monitorować.

mgr inż. Marta Sabat

 

Żywienie szczurów cz. I

Prawidłowe żywienie ma fundamentalne znaczenie w zdrowym prowadzeniu naszych podopiecznych. Szczury są zwierzętami wszystkożernymi, potrzebują w swojej diecie różnych ziaren zbóż, produktów odzwierzęcych i pokarmów roślinnych. Jak powszechnie wiadomo siekacze szczurów rosną przez całe ich życie, zatem konieczne jest ich regularne ścieranie. Zachodzi to głównie poprzez jedzenie karmy podstawowej. Na rynku mamy kilka naprawdę polecanych mieszanek dla szczurów, które są odpowiednio zbilansowane, urozmaicone  i służą za podstawę diety. Na dobrą mieszankę muszą składać się w odpowiednich proporcjach: zboża i nasiona mączne, nasiona oleiste, orzechy, pestki, rośliny strączkowe, suszone warzywa, owoce, zioła, kwiaty, białko zwierzęce najczęściej w postaci suszonych ryb, skorupiaków, larw. Karma powinna zawierać średnio  12 - 15% białka, 5 - 9% tłuszczu, ok. 5 % włókna, 3 – 4% popiołu. Poleca się stosowanie 1 – 2 łyżek stołowych karmy na dobę na jednego osobnika. Nie dosypujemy karmy, jeśli poprzednia porcja nie została zjedzona. Nie uczymy zwierząt wybrzydzania, ponieważ, aby ich dieta była zbilansowana, muszą zjadać całość serwowanej mieszanki. Dla bardzo opornych i wybrednych stad powstały jednorodne granulaty, które zawierają wszystkie wartości odżywcze w jednej granuli. Zwierzę nie przebiera, nie wyjada smakowitych kąsków, jednak zawsze powinniśmy dążyć do jak najbardziej naturalnych form żywienia. Jako uzupełnienie diety poleca się codzienne podawanie świeżych warzyw i ziół, np.: ogórek, pomidor, papryka, marchewka, pietruszka, koperek, natki. Ze względu na wysoką zawartość cukrów rzadziej podajemy owoce, np.: jabłko, gruszkę, banana, arbuza, melona, śliwki, czereśnie (jednopestkowce koniecznie pozbawione pestek!). Szczurom możemy oferować różne mieszanki suszonych ziół, gałązki drzew, suszony korzeń mniszka lekarskiego. W formie smakołyków, zachęty do kontaktu można podawać gotowany makaron, ryż, różne orzechy, pestki dyni, słonecznika, suszone banany, mączniki. Ważne aby podejść do tego rozsądnie, gdyż są bardzo tuczące, należy czytać składy tych produktów i koniecznie wybierać te niesolone, niedosładzane. Szczurom poleca się podawanie pyłku kwiatowego, który stanowi smaczną przekąskę i bombę witaminową stymulującą układ odpornościowy. W klatce możemy zamontować sepię (kość mątwy) jako uzupełnienie wapnia w diecie.

Zdjęcie przedstawia polecaną dla szczurów karmę podstawową.

mgr inż. Marta Sabat

 

Szczurza wyprawka cz.II

W zależności od ilości zwierząt musimy zaopatrzyć się w odpowiedni transporter, aby bezpiecznie przebyć drogę do nowego domu czy też lekarza weterynarii. W wyprawce ważne jest również przygotowanie o wiele mniejszej, niższej klatki, tzw. chorobówki czy izolatki. Do takiej klatki możemy w razie konieczności przełożyć zwierzę chore, wymagające podawania leków, kontuzjowane, będące po zabiegu chirurgicznym, aby spokojnie mogło dojść do siebie. Musimy rozważyć też kwestię umiejscowienia klatki w naszym domu. Nie może być to miejsce narażone na przeciągi, silne promienie słoneczne, ani w bliskim kontakcie z kaloryferem. Musimy przemyśleć kwestię wybiegów. Szczury to zwierzęta z silną potrzebą eksploracji i 2 godziny dziennie wybiegu to dla nich minimum. Czują się najlepiej, gdy przygotujemy im bezpieczny pokój, w którym mogą swobodnie się poruszać a w razie zagrożenia wchodzić do swojej klatki.

Jako ściółkę najlepiej wybrać drewniany, bezzapachowy pellet albo zrębki wędzarnicze klasy 6 i więcej (bukowe, olchowe, bukowo-olchowe), można pokusić się o stosowanie odpylonych trocin, jednak są bardzo słabo chłonne i ciężko utrzymać porządek. Unikamy stosowania:

·siana, szczury go nie jedzą, a ze względu na swoją słabą chłonność istnieje ryzyko szybkiego gnicia. Siano w przypadku szczurów może być również wektorem pasożytów,

·nieodpylonych trocin złej jakości, są słabo chłonące, ze względu na dużą ilość pyłów i zanieczyszczeń nie są zdrowe dla dróg oddechowych,

·włókien celulozowych, które również nie chłoną wystarczająco, a ich drobne włókna niekiedy mogą gromadzić się w workach spojówkowych silnie drażniąc oczy naszych pupili, zwłaszcza u odmian bezwłosych (fuzz, double rex),

·żwirków sylikonowych, ze względu na wysokie prawdopodobieństwo spożycia przez gryzonia.

 

mgr inż. Marta Sabat

 Szczurza wyprawka cz. I

Jeśli jesteśmy już zdecydowani na przyjęcie w naszych progach nowych domowników, musimy zadbać o wyprawkę. Szczury to bardzo aktywne i często dość spore zwierzęta. Samce wraz z ogonem mierzą czasem ok 40 cm długości i ważą ok 800g. Do swobodnego, nieograniczonego poruszania się potrzebują dużych i odpowiednio wyposażonych klatek. Za minimum dla dwóch szczurków uznaje się wymiar 80 x 50 x 80cm (długość, głębokość, wysokość).  Wymiary te zwiększają się w zależności od liczebności stada. Wiadomo jednak, że im większe lokum, tym większy komfort życia naszych przyjaciół. Zwłaszcza, że aktywne są głównie nocą. Szczury preferują klatki wysokie, w których swobodnie wspinają się na rożne poziomy. Na rynku jest wiele modeli klatek czy wolier, które, spełniając wymogi, idealnie nadadzą się dla szczurów. Jako wyposażenie klatki poleca się używać akcesoriów plastikowych, nie drewnianych. Pozwoli to zachować większą higienę oraz ułatwi czyszczenie czy dezynfekcję. Drewno bardzo szybko przejmuje zapachy odchodów naszych pupili i nie jest możliwe dokładne jego domycie. Szczur jako zwierzę lądowe potrzebuje wielu płaskich, twardych powierzchni. Klatkę najlepiej wyposażyć w plastikowe półki z pochylniami, które zwiększą powierzchnię zamieszkania i pozwolą na urozmaicenie wnętrza. Dają możliwość zamontowania kilku kuwet na różnych poziomach klatki, co znacznie ułatwia nam utrzymanie czystości wewnątrz. Szczury uwielbiają ciemne kryjówki, zatem wskazane jest umieszczanie wielu plastikowych domków, sputników oraz zawieszenie polarowych zestawów hamaków. Szczury bardzo je cenią i chętnie udają się tam na odpoczynek. W klatce nie umieszczamy kołowrotków, ani dysków do biegania. Po pierwsze mają za małe średnice i nie pozwalają na utrzymywanie fizjologicznej pozycji ciała w ruchu, drugą kwestią jest inteligencja szczurów - one są za mądre, aby biec bez większego celu :)

mgr inż. Marta Sabat

Szczury – informacje podstawowe

Coraz częściej wybierając swoich domowych pupili decydujemy się na szczury. Nic dziwnego bowiem są inteligentne, zabawne, aktywne i mocno kontaktowe. Charakteryzują się rozmaitymi odmianami - rodzajem okrywy włosowej (strukturą, kolorem), czy też kształtem uszu. Zwierzęta te żyją średnio od 2 do 3 lat, znane nam są nieliczne wyjątki, które cieszą się dobrą formą powyżej 3,5 roku życia. Aktywne głównie wieczorami i nocą. Szczury są zwierzętami ściśle stadnymi, rekomendowane jest utrzymywanie minimum 2 - 3 osobników w stadach jednopłciowych, bądź mieszanych (kastrowanych). Posiadanie wyłącznie jednego osobnika, ze względu na duży dyskomfort psychiczny, w ogóle nie powinno być brane pod uwagę. Szczur samotny jest bardzo nieszczęśliwy, znudzony i niestety większość swojego czasu przesypia. Nie ma możliwości spełnienia naturalnych potrzeb gatunkowych, realizacji wrodzonych zachowań społecznych oraz interakcji stadnych, takich  jak iskanie, wspólne aktywności oraz sen, budowanie i utrzymywanie hierarchii stada. W niektórych przypadkach obserwuje się wręcz samookaleczanie samotnych zwierząt tego gatunku, które np. maniakalnie wyskubują sobie futerko z łap czy wykazują zachowania stereotypowe. Szczurek taki może również być o wiele bardziej strachliwy i wycofany w kontaktach z człowiekiem, bowiem brakuje mu wsparcia innych szczurzych przyjaciół. To właśnie z towarzyszami swojego gatunku może porozumiewać się, nawet w ultradźwiękach, których my ludzie nie słyszymy! Możemy być wspaniałymi kompanami wybiegów dla naszego stadka podopiecznych, uczyć ich przeróżnych sztuczek, natomiast nigdy nie zastąpimy im towarzystwa drugiego szczura. Stado szczurów to wspaniały przegląd charakterów, gdyż każdy z nich wyróżnia się specyficznymi cechami. Spotkać można różne indywidua, złodziejaszki, które nie zawahają się zatargać do klatki albo kryjówki różnych cennych zdobyczy w postaci kartek, zakrętek, długopisów, czy nawet… znalezionych spodni. Szczury przylepki, które na krok nie odstępują człowieka i chcą zawsze z nim być. Szczurki ninja, które przemykają niezauważone zajęte własnymi sprawami oraz pasibrzuchy, które za swój cel obrały szukanie wyłącznie jedzenia i smakołyków. Z czasem szczurki uczą się reagować na przywołanie przez swojego opiekuna. Zabawnie, prawda? A to tylko mała część ich pomysłów!

Poniżej zdjęcie przedstawiające różne odmiany szczurów, od lewej dumbo fuzz black hooded, po środku standard, standard black hooded oraz dumbo rex siamese red eyed.

mgr inż. Marta Sabat

Żywienie szynszyli

Szynszyle to zwierzęta roślinożerne. Na wolności jedzą źdźbła traw, drobne pędy, korę drzew i krzewów, zioła oraz nasiona.

Żywienie szynszyli w hodowli domowej bazuje na nieograniczonym dostępie do siana i sporej ilości suszonych ziół (m. in. pokrzywa, mniszek lekarski, babka szerokolistna, babka lancetowata, łubin pastewny, tymotka, jasnota biała, nagietek), które powinny stanowić ok 90% podstawy diety naszych pupili. Taki pokarm zawiera dużą ilość włókna, którego niedobór może powodować zaburzenia flory bakteryjnej przewodu pokarmowego i przerosty zębów.

Dodatkowo można podawać gałązki, pędy i korę drzew jadalnych (jabłoń, grusza, brzoza, leszczyna, wierzba, grab) oraz karmę dla szynszyli. Dobra karma zawiera 15 - 35% włókna surowego, 16 - 20% białka, 2 - 5% tłuszczu.

Suszone warzywa, owoce i orzechy powinny stanowić marginalny dodatek do diety gryzonia. Nie należy podawać świeżych owoców i warzyw, kolb.

Układ pokarmowy szynszyli jest delikatny, dlatego wskazane jest, aby zmiany w diecie wprowadzać stopniowo.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Profilaktyka u szynszyli

Ważne jest, aby kontrolować stan zdrowia zwierzęcia u lekarza weterynarii przynajmniej raz na pół roku, należy także wykonywać profilaktyczne badania krwi. Mimo codziennej obserwacji naszego pupila nie zawsze jesteśmy w stanie w porę zauważyć objawy chorobowe, ponieważ zwierzątko będzie próbowało je maskować.

Poniżej przedstawione zostały objawy, których obecność powinna nakłonić nas do wizyty u lekarza weterynarii.

-     ze strony układu pokarmowego: zmniejszony apetyt, ślinienie się, biegunka, bolesność jamy brzusznej, zmniejszone wydalanie kału, wypadnięcie prostnicy, zmniejszenie masy ciała, wzdęcie

-        ze strony oczu: wypływ z worków spojówkowych

-    ze strony układu oddechowego: wypływ z jamy nosowej, kichanie,  utrudniony oddech, nasilona praca tłoczni brzusznej

U szynszyli pasożyty zewnętrzne spotykane są rzadko. Mogą zarażać się pasożytami wewnętrznymi, które wykrywane są na podstawie wyniku badania kału. W celu odrobaczania stosowane są preparaty w iniekcji lub doustnie.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Odmiany barwne szynszyli część 2

Brązowa aksamitna - powstaje ze skrzyżowania osobnika beżowego z czarnym aksamitnym,  czekoladowo-brązowe futerko na głowie, karku i grzbiecie, beżowe boki, biały brzuszek. Uszy beżowo-różowe, oczy ciemnoczerwone, na przednich łapach poprzeczne ciemne paski.

Biało-różowa – białe umaszczenie z morelowym odcieniem. Kolor oczu czerwony lub porzeczkowy, uszy różowe.

Biało-różowa aksamitna - połączenie pink white z odmianą aksamitną. Futerko białe, na grzbiecie i głowie aksamitne z lekkim beżowym prześwitem. Różowe uszy i czerwone oczy.

Biała Ebony - połączenie odmiany białej dominującej lub  biało-różowej z odmianą Ebony. Umaszczenie biało-popielate w różnych konfiguracjach, oczy czarne, uszy popielate.

Ebony aksamitny - skrzyżowanie Ebony z odmianą aksamitną. Futerko z widocznym czarnym aksamitnym woalem na grzbiecie i głowie oraz z jaśniejszym pasmem odcięcia od brzucha.

Tany / Pastel – to połączenie odmiany beżowej z Ebony. Występuje w odcieniach od jasnobeżowego przez ciemnobeżowe, brązowe, po intensywnie czekoladowe. Uszy różowo-beżowe, oczy czerwone do brązowych.

Biały Tan - połączenie Tan z odmianą białą. Futerko w kolorze białym z odcieniem beżowym lub brązowym. Uszy jasne, różowe, oczy czerwone.

Tan aksamitny -  połączenie Tan z odmianą aksamitną. Futro w różnych odcieniach brązu i beżu z widocznym delikatnie ciemniejszym  aksamitnym woalem na grzbiecie i głowie. Uszy jasne, różowe, oczy czerwone.

Tan homozygotyczny - połączenie Tan z odmianą beżową homozygotyczną. Futro o odcieniu jasnobrązowym.

Biała Wilsona aksamitna - połączenia odmiany białej Wilsona z aksamitem. Futro biało-czarne. Uszy szare, oczy czarne.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Odmiany barwne szynszyli część 1

Jedyną naturalną odmianą barwną szynszyli jest standard, pozostałe powstały w wyniku mutacji genetycznych.

Standard – niebieskawo-szara w grzbietowej części ciała z białym pasem brzusznym. Wyróżnia się 3 typy barwne: ciemny, średni i jasny. Szare uszy, czarne oczy.

Czarna aksamitna - aksamitne futerko, wyraźna czarna maska na głowie, czarny grzbiet, boki jaśniejsze, śnieżnobiały brzuch. Oczy czarne, uszy popielate, poprzeczne ciemne paski na przednich łapkach.

Beż Towera - osobniki homozygotyczne (oboje rodziców beżowe) mają ubarwienie jasnobeżowe, oczy czerwone; osobniki heterozygotyczne mają futerko nieco ciemniejsze, barwy od lawendowej do czekoladowej, oczy mają odcień od różowego do ciemnoczerwonego lub brązowego. Obydwie odmiany mają białe brzuchy i różowe uszy.

Biała Wilsona -  białe ubarwienie. Oczy i obrzeża uszu są czarne.

Ebony / Mahoniowe - osobniki mają czarne umaszczenie tułowia, łącznie z grzbietem i bokami, oraz brzuszka. Występują w wariancie Extra Dark (homozygotyczne) lub o różnych nasileniach czarnej barwy: wariant dark, medium oraz light (heterozygotyczne). Mają czarne oczy, uszy od popielatych po czarne.

Beżowa Polska – futro jest jasnobeżowe, a na brzuchu białe. Oczy czerwone.

Beżowa Recesywna - barwa futra nieco ciemniejsza niż u beżowych polskich, o różowym odcieniu. Oczy czarne lub brunatne.

Fioletowa - ciemnofioletowe zabarwienie na grzbiecie, szarawo-niebieskie boki, biały brzuch.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Warunki utrzymania szynszyli

Klatka czy woliera dla szynszyli powinna być odpowiednio wysoka (minimalnie 70cm w przypadku jednego osobnika), by zapewnić możliwość skakania i zabawy.

Należy umieścić w niej:

poidełko,

miseczkę na pokarm (metalową lub ceramiczną),

paśnik na siano,

kuwetę,

półki,

domek.

Klatka nie powinna znajdować się w miejscu narażonym na przeciągi, hałasy lub wysoką temperaturę.

Podstawowym zabiegiem w higienie futra szynszyli są kąpiele piaskowe. W tym celu wstawiamy do klatki pojemnik ze specjalnym piaskiem (popiół wulkaniczny) na tyle duży, by szynszyla miała możliwość wytarzania się w piasku. Jeśli szynszyle nie mają problemów z przesuszoną skórą, piasek można umieszczać w klatce codziennie na czas 20-30min. Zbyt długi dostęp do piasku może spowodować jego zanieczyszczenie obchodami szynszyli lub wysuszanie skóry. Przy niedostatku kąpieli piaskowych futerko staje się tłuste i skołtunione.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Szynszyla jako nowy domownik

Po przybyciu do nowego domu najlepiej dać szynszyli około tygodnia spokoju i pozwolić jej na zapoznanie się z nowym otoczeniem i domownikami. Są to zwierzęta płochliwe i nieufne, więc zachowujemy się przy nich spokojnie i cicho, wykonujemy łagodne ruchy. Początkowo możemy podawać szynszyli z ręki smakołyki, np. orzech włoski, laskowy, migdały,  suszone zioła i owoce dzikich krzewów,  po czym możemy spróbować ją pogłaskać. Dopiero później próbujemy wyciągać ją z klatki. Początkowo zwierzak może prychać i gryźć, ale nie powinno nas to zniechęcać. Schwytanie malucha, gdy nadchodzi czas powrotu do klatki, może być trudne i stresujące, dlatego próbujemy zwabić go smakołykiem. Nie każdą szynszylę da się nauczyć reakcji na imię, ale można podjąć taką próbę, wymawiając przy każdym kontakcie jej imię. Nie powinniśmy ich na siłę łapać,  głaskać czy trzymać na kolanach. Z czasem gryzoń sam będzie szukał pieszczot i będzie chciał, aby podrapać go za uszami czy pod pyszczkiem.

Szynszyle to zwierzęta stadne,  więc warto pomyśleć o dokupieniu towarzysza. Standardowo trudniej łączy się samice niż samce, a także osobniki w okresie dojrzewania (6-12 miesięcy). Jednak większość zależy od charakteru i temperamentu zwierząt. Oczywiście nie łączymy osobników chorych.

W celu przyzwyczajenia do siebie dwóch szynszyli należy umieścić je w oddzielnych klatkach stojących obok siebie. W ten sposób gryzonie przyzwyczają się do swojego widoku i zapachu. Później wypuszczamy je razem na neutralny teren. Czynność tę powtarzamy, aż zauważymy, że szynszyle się akceptują i nie wykazują wobec siebie zachowań agresywnych. Wtedy można spróbować umieścić je w jednej klatce. 

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Podstawowe informacje o szynszylach

            Szynszyla to gryzoń, który na wolności występuje prawie wyłącznie na terenie Reserva Nacional Las Chinchillas w Chile i jest uznany za gatunek krytycznie zagrożony. Zwierzęta te żyją średnio 15-20 lat, a ich masa ciała waha się między 300-700g. Prowadzą nocny tryb życia. Dojrzałość płciową osiągają w wieku około 8 miesięcy.

Planując zakup/adopcję szynszyli nie możemy kierować się tylko ślicznym wyglądem zwierzaka,  jego przepięknym futerkiem i zabawnym usposobieniem. Jak w przypadku każdego żywego stworzenia musimy zdawać sobie sprawę, że nie jest to pluszowa zabawka i że pojawienie się szynszyli w domu wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Należy odpowiedzieć sobie na pytanie czy dysponujemy podstawową wiedzą, odpowiednią ilością czasu, miejsca, budżetem na utrzymanie i, w razie potrzeby, na leczenie zwierzaka. Zakupu szynszyli najlepiej dokonać u hodowcy, ewentualnie w dobrym sklepie zoologicznym. Dobrą opcją jest też adopcja. Kupowana szynszyla powinna mieć co najmniej 3 miesiące, jeśli jest młodsza może mieć to konsekwencje zdrowotne ze względu na nie w pełni wykształcony układ immunologiczny.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

 Choroby tchórzofretek

Nadczynność nadnerczy

Przyczyną jest stymulacja komórek płciowych w obrębie nadnerczy  przez hormony FSH i LH. Predysponuje do tego sterylizacja/kastracja, nadmiar sztucznego światła (stymulujący wytwarzanie hormonów). Choroba  objawia się symetrycznym łysieniem w tylnych częściach  ciała postępującym do przodu, świądem, zaczerwienieniem i grudkami w części grzbietowej karku i między łopatkami, zanikiem mięśni. Poza tym może wystąpić nasilenie zachowań seksualnych u samców, a u samic powiększenie warg sromowych, śluzowo - ropny wypływ i wtórne zapalenie pochwy. Choroby nadnerczy wtórnie mogą przyczyniać się do toksycznego uszkodzenia szpiku kostnego, niedrożności dróg moczowych u samców wynikającej z powiększenia się gruczołu krokowego. U fretki z podejrzeniem nadczynności nadnerczy zalecane jest wykonanie przede wszystkim badania USG. W leczeniu stosuje się środki farmakologiczne lub wykonuje chirurgiczne usunięcie zmienionego nadnercza.

Nasuwa się zatem wątpliwość, czy, skoro  kastracja/sterylizacja jest czynnikiem predysponującym do rozwoju chorób nadnerczy, warto dokonywać antykoncepcji chirurgicznej u fretek? Odpowiedź brzmi twierdząco, ponieważ u samic usunięcie jajników zapobiega zaburzeniom hematologicznym będącym konsekwencją uszkodzenia szpiku kostnego w wyniku długotrwałego działania estrogenów podczas rui przetrwałej. Warto jednak rozważyć wszczepienie implantu zamiast zabiegu chirurgicznego lub odsunięcie w czasie zabiegu sterylizacji/kastracji z jednoczesnym wszczepieniem implantu w krótkim okresie po operacji.

Insulinoma

Insulinoma to nowotwór komórek beta wysp trzustkowych, charakteryzujący się nadmiernym wydzielaniem insuliny, co prowadzi do zmniejszenia stężenia glukozy we krwi. Uważa się, że jednym z czynników predysponujących może być dieta bogata w węglowodany i predyspozycje genetyczne. Choroba objawia się spadkiem aktywności, zmniejszeniem masy ciała, ospałością, chwiejnym krokiem, osłabieniem kończyn miednicznych, niską temperaturą ciała, ślinieniem się, drgawkami. Prawidłowe stężenie glukozy we krwi oscyluje w granicach 94-207mg/dl, po głodówce 90-125mg/dl. Poziom glukozy poniżej 70 mg/dl oznacza hipoglikemię. Poziom glukozy powinien być badany co kilka dni (początkowo, jeśli to możliwe, nawet codziennie), w ciągu 4 godzin od spożycia posiłku. W leczeniu stosuje się leki podnoszące poziom glukozy we krwi i/lub leki hamujące wydzielanie insuliny.


lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Co powinno nas zaniepokoić?

W razie podejrzenia choroby u naszego pupila należy bezzwłocznie udać się na wizytę do lekarza weterynarii. Poniżej przedstawione zostały objawy, które powinny wzbudzić naszą czujność:

Ze strony układu pokarmowego: wymioty, biegunka, spadek masy ciała, ślinienie się

Ze strony układu oddechowego: utrudnione oddychanie, wypływ z jamy nosowej, kichanie, duszność, kaszel  

Objawy skórne: wyłysienia, grudki, strupy, świąd, potrząsanie głową

Ze strony układu moczowego: bolesne oddawanie moczu, częste oddawanie moczu, krwiomocz

Ze strony układu rozrodczego: obrzęk sromu, obrzęk jąder

Zmiany w zachowaniu: spadek aktywności, zwiększona senność, utrata przytomności

Ze strony układu krążenia: blade błony śluzowe,  wychłodzenie

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Antykoncepcja fretek

Antykoncepcja powinna być zastosowana po osiągnięciu dojrzałości płciowej, czyli w wieku ok. 10­-12 miesięcy. W przypadku samic możemy zastosować antykoncepcję wcześniej, już w wieku 5-6 m-cy, jeżeli wystąpi ruja (antykoncepcja hormonalna przed lub w 1-szym tygodniu rui lub po przerwaniu farmakologicznym rui, a chirurgiczna po przerwaniu farmakologicznym rui). Ważne, aby u samic nie czekać, aż ruja się zakończy !!!!!! 
U samic zalecana jest ze względu na możliwość wystąpienia rui przetrwałej, która może prowadzić do uszkodzenia szpiku kostnego, anemii i ostatecznie śmierci zwierzęcia oraz nowotworów i ropomacicza.  U samców eliminuje zachowania płciowe. U obu płci znacząco zmniejsza charakterystyczny zapach zwierzęcia. Przed zastosowaniem antykoncepcji wskazane jest wcześniejsze badanie krwi. 

Istnieją dwa rodzaje antykoncepcji: hormonalna i chirurgiczna.

Antykoncepcja hormonalna polega na wszczepieniu implantu Suprelorin (substancja czynna: deslorelina), który hamuje produkcję hormonów płciowych (estrogenu u samic i testosteronu u samców). Zalecana jest w przypadku, gdy nie ma chorób wymagających leczenia chirurgicznego lub stan zdrowia nie pozwala na przeprowadzenie operacji i/lub podania narkozy.

Antykoncepcja chirurgiczna polega na usunięciu jajników, jajowodów i macicy u samic lub usunięciu jąder i nasieniowodów w przypadku samców. Operacja jest wykonywana pod narkozą, zalecana w przypadku chorób układu rozrodczego (guzy, ropomacicze), może predysponować do rozwoju nadczynności nadnerczy u obu płci w starszym wieku. 

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Profilaktyka fretek

Zgodnie z zasadą, że lepiej zapobiegać, niż narażać nasze zwierzęta na choroby, zalecane jest rutynowe szczepienie, zwalczanie pasożytów wewnętrznych i zewnętrznych, okresowe wizyty u lekarza weterynarii i badania krwi.

Fretki szczepimy głównie przeciwko nosówce. Jest to śmiertelna choroba przenoszona drogą pokarmową lub przez wdychane powietrze, bezpośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami i przedmiotami. Objawami są: obrzęk i zapalenie spojówek, gorączka, ropny, żółto-zielony wypływ z oczu i nosa, zaczerwienienie i podbarwiona na pomarańczowo wysypka w okolicy brody i pach, kaszel.

W Polsce nie ma wymogu prawnego szczepienia fretek przeciwko wściekliźnie. Szczepienie jest obowiązkowe w przypadku wyjazdu za granicę (wymogi unijne) albo jeśli fretka często przebywa na terenach, gdzie jest ryzyko występowania wścieklizny, np. tereny leśne.

Proponowany schemat szczepień:

·    8-10 tydzień nosówka

·    12-14 tydzień nosówka

·    16-18 tydzień wścieklizna (jeżeli jest takie wskazanie)

·    następne szczepienie przypominające za rok, a kolejne powtarzamy co dwa lata

Na pasożyty wewnętrzne (płazińce, obleńce, pierwotniaki) narażone są szczególnie osobniki młode lub przebywające w towarzystwie psów i kotów. W celu odrobaczania stosuje się preparaty w pastach, spot-on lub tabletki podawane co 6 m-cy.

Fretki mogą zostać także posiadaczami pasożytów zewnętrznych, takich jak pchły (zwalczane preparatem spot on lub sprayem aplikowanym co 2 miesiące), kleszcze (zwalczane preparatem spot on lub sprayem aplikowane co 1 miesiąc), świerzbowiec uszny (zwalczane preparatem spot on lub w iniekcji), świerzbowiec drążący i nużeniec (zwalczane preparatem w iniekcji podawanym kilkakrotnie w odstępach tygodnia).

U zwierząt starszych, czyli powyżej 4 roku życia, zalecane jest coroczne badanie ogólne wraz z pełnym badaniem krwi i usg jamy brzusznej. 

Do profilaktyki należy również kontrolowanie ilości osadu/kamienia nazębnego i usuwanie go w razie konieczności, co zapobiega rozwojowi chorób.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

Żywienie fretek

Podstawą żywienia tchórzofretek są białka i tłuszcze zwierzęce, prawidłowa dieta zawiera 30-40% białka, 20-30% tłuszczu. To drapieżnik mięsożerny, dlatego zalecana jest dieta BARF (Biologically Appropriate Raw Food) - świeże, surowe mięso wraz z kośćmi, skórą i tłuszczem. Należy starać się, aby dieta była urozmaicona. Podając jeden gatunek mięsa istnieje ryzyko, że nie dostarczymy odpowiednich ilości protein, tłuszczu i wszystkich aminokwasów egzogennych. Fretka powinna być żywiona głównie mięsem jasnym i różowym (kurczak, indyk, królik, żabie udka, jagnięcina, baranina, kaczka, dzik). Około 10% diety może stanowić  mięso czerwone (cielęcina, wołowina, konina). Ważne jest, aby mięso podawać wraz z kośćmi, które są źródłem łatwo przyswajalnego wapnia i innych składników mineralno-witaminowych. W przypadku karmienia fretki mięsem bez kości konieczne jest stosowanie ich zamienników oraz suplementów witaminowo-mineralnych. Podroby (żołądki, ozory, wątroby, nerki, móżdżki itd) nie powinny stanowić więcej niż 15% diety. Poza tym pokarm możemy uzupełniać o myszy, jaja przepiórcze i żółtko jaja kurzego, ryby morskie (1-5% diety, nie wszystkie gatunki, w małych ilościach), hemoglobinę wołową, mielone siemię lniane, taurynę, algi, sól himalajską, olej z pierwszego tłoczenia na zimno (maksymalnie 1 łyżeczka dziennie), np.  lniany,  tran,  oliwę z oliwek. Fretce są zbędne węglowodany (mogą stanowić ok. 1% diety), dlatego owoce i warzywa traktujemy jako marginalny smakołyk. Zwierzakowi należy zapewnić stały dostęp do wody.

Dorosła tchórzofretka zjada około 150 g pokarmu dziennie. Ilość ta zależy od płci, wieku, kondycji i aktywności zwierzęcia, pory roku, temperatury otoczenia, rodzaju mięsa. Mięso podajemy jeden, dwa lub trzy razy dziennie i pamiętamy o wyrzucaniu niezjedzonych resztek pokarmu z poprzedniego posiłku.

Najbardziej wartościowe jest mięso surowe i świeże. Mięso gotowane traci wartości odżywcze, minerały i witaminy. Fretce możemy podać mięso w postaci całych tuszek mniejszych ssaków, ptaków lub płazów (żab), w tym kilkudniowe oseski (taki pokarm zawiera wszystkie składniki odżywcze i pomaga w walce z kamieniem nazębnym), poćwiartowane na kawałki tuszki i mięsa średnich i dużych ptaków oraz ssaków (taki pokarm jest uboższy o płyny ustrojowe i narządy wewnętrzne, co wiąże się z koniecznością suplementacji), mielone tuszki i mięsa (taki pokarm nie przyczynia się do higieny jamy ustnej, może być stosowany okresowo i krótko dla maluchów i fretek powracających do zdrowia).

Fretki nie wolno karmić surową wieprzowiną ze względu na możliwość zachorowania na chorobę Aujeszkyego. Poza tym nie podajemy warzyw kapustnych, cebuli, awokado, roślin strączkowych, mleka i produktów mlecznych, przypraw, czekolady, kakao, przetworzonej żywności (wędliny, parówki, kiełbaski), chipsów, herbaty, kawy, alkoholu, owoców cytrusowych.

Jeśli  decydujemy się na podawanie suchych karm, to wybierajmy takie, które zawierają 32–38% białka (pochodzenia zwierzęcego), 18–22% tłuszczu (pochodzenia zwierzęcego), do 3,5% włókna, do 7% popiołu. W takiej karmie, jako pierwszy składnik powinno być mięso, a wśród pierwszych trzech składników nie powinno być  kukurydzy, soi ani mięsa rybiego.

lek.wet.Agata Gandecka i zespół przychodni ZWIERZYNIEC

W poczekalni u lekarza

Nawet, gdy Wasz pupil grzecznie chodzi na smyczy lub siedzi na ramieniu, na czas wizyty u lekarza, najlepiej zapakować go do transporterka. W naszej poczekalni spotkać można bardzo różnorodne gatunki, a niektóre z nich nie dogadują się ze sobą najlepiej. Spotkanie z, nawet najsympatyczniejszą, fretką będzie dla królika bardzo stresujące. Grzeczny na co dzień szczurek może spanikować na widok papugi, trudno też wymagać opanowania od drapieżników, gdy przed nosem bryka im potencjalny obiad. Chcielibyśmy, aby każdy z pacjentów mógł czuć się bezpiecznie w naszej poczekalni, dlatego prosimy o wzajemny szacunek i wyrozumiałość - transporterek powinien być tutaj obowiązkowym elementem savoir vivre. Warto pamiętać, że do lekarza przychodzą zwierzęta zarówno zdrowe, jak i chore i ich wzajemny kontakt również jest niewskazany.

Wybór transportera

Dobry transporter to podstawa. Powinien być takiej wielkości, by zwierzę mogło się w nim swobodnie ułożyć czy obrócić, nie powinien być jednak zbyt duży - nadmierna przestrzeń nie zapewnia poczucia bezpieczeństwa i odpowiedniej stabilności podczas transportu. Jeżeli przewozimy kilka zwierząt, należy każdemu z nich zapewnić odpowiednio dużo miejsca, aby uniknąć konfliktów. Nigdy nie należy przewozić razem zwierząt obcych sobie lub agresywnych. Przy zakupie transportera warto przetestować sposób jego otwierania - zbyt mały otwór, czy brak możliwości demontażu transportera sprawi, że wyjęcie zwierzęcia w gabinecie może być nie lada wyzwaniem.

Dobry transporter powinien mieć dużą przestrzeń wentylacyjną, ma to znaczenie szczególnie przy wysokich temperaturach, gdy źle wentylowane pojemniki stają się nieznośnie duszne.

Warto wcześniej sukcesywnie przyzwyczajać zwierzaka do transportera. W tym celu można

na stałe umieścić transporter na wybiegu i, wkładając do środka smakołyki, zachęcać zwierzaka, by sam wchodził do środka i traktował go jako swoją bezpieczną norę.

W sytuacji awaryjnej rolę transportera może odegrać kartonowe pudełko lub inny pojemnik, ważne, aby miał odpowiednią wentylację i zabezpieczał zwierzę przed ucieczką.

Drobne ssaki

Wnętrze transporterka dla ssaków najlepiej wyścielić chłonnym materiałem, takim jak: podkład higieniczny, drybed lub pellet. Warto zapewnić zwierzakowi schronienie - w tym celu świetnie sprawdzi się kocyk lub materiałowa norka - docenią to szczególnie szczurki i fretki. Zwierzętom roślinożernym warto dołożyć niewielką ilość sianka, a zamiast poidła, kawałek świeżego warzywa - np ogórek, marchewka, dzięki czemu unikniemy rozlania wody. Zimą transporterek należy zawinąć w koc lub specjalny ocieplacz, aby ochronić pupila przed chłodem. Warto też zaopatrzyć się w termofor - szczególnie na podróże komunikacją miejską.

Gady

Dla zwierząt zimnokrwistych najważniejsze podczas transportu jest zachowanie odpowiedniej temperatury. Transporter nie musi być tak dobrze wentylowany jak dla ssaków, ale powinien zapewniać dobrą izolację termiczną - bardzo dobrze sprawdzają się pojemniki styropianowe. Warto podkreślić, że gady nie są w stanie samodzielnie wytworzyć dostatecznie dużej ilość ciepła, by utrzymać stałą temperaturę ciała, dlatego zawinięcie ich w koc nie wystarczy! Obowiązkowo należy zapewnić źródło ciepła - termofor lub chociaż butelkę z ciepłą wodą. Ma to kluczowe znaczenie podczas chłodnej pogody. Żółwie wodno-lądowe należy przewozić bez wody! Niemożliwością jest utrzymanie jej właściwej temperatury podczas transportu przez większą część roku, co stwarza duże ryzyko wychłodzenia zwierzęcia.

Ptaki
Transporter dla ptaka powinien zapewniać mu swobodę ruchu, niekoniecznie jednak latania - przestraszony ptak mógłby zrobić sobie krzywdę rozbijając się po dużej klatce podczas podróży. Małe ptaki można z powodzeniem transportować w kartonikach z otworami wentylacyjnymi lub drewnianych skrzynkach. Dla dużych ptaków dobrze sprawdzają się transportery dla psów. Do klatki warto włożyć smakowity posiłek na drogę, taka przekąska pozwala ptakom rozładować stres. Podczas chłodnej pogody transporter należy nakryć kocem dla ochrony przed zimnem i wiatrem.

Na koniec anegdotka z morałem - przed wyruszeniem w drogę upewnijcie się nie tylko, czy zwierzak jest bezpiecznie zapakowany, ale też czy będzie możliwość wyciągnięcia go w gabinecie. Kiedyś do naszej przychodni zajechała poważnie ranna papużka. Na miejscu okazało się, że właściciel przykręcił wieko transportera śrubkami jednak...nie wziął ze sobą śrubokręta. Po gorączkowych poszukiwaniach w końcu udało nam się znaleźć w lecznicy odpowiednie narzędzie i rozbroić klatkę, aby udzielić ptakowi niezbędnej pomocy. Z całej historii papużka wyszła na szczęście cała i zdrowa, a my mamy na wyposażeniu śrubokręt, na wszelki wypadek.....

lek.wet.Dorota Kramek i zespół przychodni ZWIERZYNIEC